Քարտեզը երկրագնդի, մայրցամաքների, երկրների կամ առանձին տեղանքի պատկերն է հարթության վրա:
Քարտեզները կարող են պարունակել տարբեր տեղեկություններ, ցույց տալ պետություններ, լեռներ ու հարթավայրեր, օվկիանոսներ, գետեր, լճեր և այլն։ Դրանք
մեզ պատմում են տվյալ տարածաշրջանի բնակչության թվաքանակի, բնական
պաշարներ, կլիմայի և այլնի մասին: Քարտեզների շատ տեսակներ կան՝ քաղաքական,
ֆիզիկական, տրանսպորտային ուղիների, զբոսաշրջային, կլիմայական, պատմական
և այլ քարտեզներ:
Քաղաքական քարտեզներում պատկերված են երկրների, մարզերի
սահմանները, մայրաքաղաքներն ու կենտրոնները:
Աշխարհի քաղաքական քարտեզ

Ֆիզիկական քարտեզները պատկերում են տվյալ տարածքի լեռներն ու
հարթավայրերը, ծովերն ու օվկիանոսները, գետերն ու լճերը և այլն։
Ճանապարհային քարտեզ
Քարտեզագիրները օգտագործում են հատուկ պայմանական նշաններ, որոնց միջոցով արտահայտում են
տարբեր աշխարհագրական տվյալներ՝ գյուղ, քաղաք,
օգտակար հանածոներ և այլն: Օրինակ՝ սև կետերը
քարտեզի վրա ներկայացնում են քաղաքները, աստղերը՝
մայրաքաղաքները, իսկ տարբեր տեսակի գծերը ներկայացնում են սահմանները, ճանապարհները և գետերը:
Գույները ևս հաճախ օգտագործվում են որպես նշաններ:
Օրինակ՝ ֆիզիկական քարտեզի վրա ցույց են տալիս
տեղանքի բարձրությունները կամ օվկիանոսների, ծովերի
խորությունները: Բարձրագագաթ լեռները քարտեզի վրա
մուգ շագանակագույն են, ծովի ամենախոր տեղանքները՝
մուգ կապույտ, իսկ դաշտավայրերը՝ կանաչ։
Քարտեզի բաղկացուցիչ մասը նրա պայմանական նշանների բացատրագիրն է՝ լեգենդան: Օրինակ՝ պատմական
քարտեզների լեգենդայի օգնությամբ կարող ես պարզել, թե ինչ փոփոխության են ենթարկվել երկրների սահմանները, որ ուղղություններով են շարժվել զորքերը,
որտեղ է եղել ճակատամարտը, երբ է կառուցվել քաղաքը
և այլն:




